Genel Tanım
Çeşmeli Kasabası,Türkiye nüfusunun %9,2'sinin yaşadığı Akdeniz Kıyı Bölgesi'nde Mersin İli sınırları içerisinde bir kasabadır.Akdeniz Kıyı Bölgesi,belirleyici sos yo-ekonomik özellikleri açısından ülkenin diğer bölgelerinden nicel ve nitel farklılıklar göstermektedir.Özellikle planlama alanında etkisi altında bulunduran Adana Alt bölgesi ülkenin en canlı yerlerinden biridir.Ankara İstanbul ve İzmir'den sonra ülkenin 4. Büyük kenti olan Adana'nın Akdeniz kıyı Bölgesi'nde etkin olan fonksiyonları şöyle sıralanabilir:
Son derece gelişmiş sanayi,verimli tarım toprakları ve tarım ürünleri değerlendirme,hava,kara ve demir yolu ulaşımı,bölgesel ticaret,yüksek öğretim bankacılık baraj ve sulama,kentsel servisler,sağlık hizmetleri teknik ve idari hizmetleri.
Adana Alt Bölgesi'nde yer alan Mersin İli son yıllarda ülkenin en hızlı gelişen metropoliten bölgelerinden birisidir.1997 yılında barındırdığı nüfus açısından ülkenin 9. büyük kenti haline gelmiştir.
Uzun yıllar ikliminin ve arazisinin tarımsal üretim ve verimlilik yönünden son derece uygun olması nedeniyle bir tarım kenti olarak anılan Mersin,giderek Adana Alt Bölgesi'nin etkisi ile ülkenin en önemli sanayi bölgelerinden biri olmuştur. Son yıllarda Orta Doğuda'ki siyasi istikrarsızlık,Mersin'i,Avrupa ile Orta Doğu ve Arap Ülkeleri arasında en önemli odak noktası haline getirmiş ve tarım ile sanayinin yanına belirleyici bir etmen olarak uluslararası ticaretide eklemiştir.Bütün bunlara ilaveten Mersin'in serbest bölge olması,yörede yeni iş olanakları yaratmaya başlamış ve bu durum büyük oranlarda göç almasına neden olmuştur.Mersin'in bölge ölçeğinde etkin olan fonksiyonları şöyle sıralanabilir:
Gelişmiş sanayi, verimli tarım toprakları ve tarım ürünleri değerlendirme,deniz, kara demiryolu ulaşımı ve liman,serbest bölge aktiviteleri,taşımacılık ve uluslar arası ticaret,bankacılık,turizm,dinlence,eğlence,fuar ve kentsel servisler.Oldukça geniş bir çevreye hizmet verme durumunda olan Mersin'in kentsel fonksiyonlarının bir bölümü yakın çevresindeki merkezlerce paylaşılmaya başlamıştır.Bu merkezlerden biriside Çeşmeli'dir.
Mersin kentsel yerleşmesinin lineer bir biçimde batı yönünde gelişmesi sonucu Çeşmeli'yi ülkesel ve bölgesel ölçekte tanımlarken Mersin'den ayrı düşünmek olanaksız hale gelmiştir. Çeşmeli Kasabas,Mersin Kent merkezine 24 km uzaklıkta,Mersin-Antalya Devlet Karayolu üzerinde yer almaktadır.
Kasabanın Yeri
Çeşmeli Kasbası,yurdumuzun Akdeniz Bölgesi'nde yer alan Mersin İli topraklarının orta kısmında il merkezini 24 km batısında Erdemli İlçe merkezinin 12 km doğusunda ilçe sınırında yer alır.Kasaba doğudan Tece Kasabasına,kuzeyden Sarıyer ve Doğulu Köylerine ve batıdan Kargıpınarı Kasabası ile Çarkçılı köyüne sınırdır.Çeşmeli'nin güneyi Akdeniz ile çevrilidir.Çeşmeli Kasabası doğudan Mersin-Adana-Niğde ve Ankara'yı,batıdan Silifke,Konya ve Antalya'yı birbirine bağlayan Devlet Karayolu üzerinde kurulmuş şirin bir sayfiye beldesidir.Kasabanın ilk yerleşme bölgesi karayolunun kuzeyinde olmasına rağmen,gelişme daha sonra yolun güneyine sıçramıştır.Yolun güneyindeki gelişmeler turizm amaçlı ikinci konut şeklindedir.
Çeşmeli Kasabasının yüz ölçümü 1246 ha'dır.1998 yılı genel nüfus sayımının resmi olmayan sonuçlarına göre 4250 olan nüfusun kişi başına düşen toprak parçası 2931 m2' dir.
Yerleşmenin Konumu
Çeşmeli,Mersin İli Erdemli İlçesi'ne bağlı bir beldedir.Yerleşme Çukurova Bölgesi'nin verimli toprakları üzerinde ve denizden ortalama 35 m. Yükseklikte kurulmuştur.1998 genel nüfus sayımına göre nüfusu(1998 yılı resmi olmayan sonuçlarına göre)4250 olan Çeşmeli'nin ekonomisi büyük ölçüde tarıma (bahçecilik)bağlı kısmı kentsel nitelikli bir yerleşmedir.
Çeşmeli Adı Nereden Geldi
Çeşnmeli tarihi gelişimi içerisinde Elvanlı bucağı'nın bir mezrası olarak(bugünkü Gilindires köprüsü civarı) Gilindires (Burhan Dede mezarlığının bulunduğu alanda bu zatın ismine izafeten ) Burhanlı (Buhranlı),adıyla anılmıştır.Ancak Gilindires ve Burhanlı isimleri bugünkü kasabanın genelini ifade eden ziyade mahalli yer adlarıydı.
Burhanlı adı,guünkü kasabanın kuzeybatı kısmında kurduğu medresede din eğitimi veren Burhan sanıyla anılan Buhara kökenli bir alimin adından gelmektedir.16.yüzyılda yaşadığı rivayet edilen bu zatın kabri halen Çeşmeli Kasabasındadır.(Burhandede'nin Çeşmeli'de bulunan kabri 1978 yılında 398x157 ölçülerinde yapılmış ve baş şahidisine ölüm tarihi olarak 1591 yılı yazdırılmıştır.Bu tarihinin neye dayanılarak yazıldığı bilinmemektedir.Yapılan araştırmalar ve hakkında söylenen rivayetlerden bu zatın 16.yüzyılda yaşadığını doğrulamaktadır.)
Kasabanın bugünkü adı olan "Çeşmeli" ismi ise,Kuyuluk kasabası sınırları içerisinde bulunan "Çeşmeli Koyağı"ndan gelmektedir.Burada kışlık kuran 10 kadar Türkmen obası 19.yüzyılın sonlarında bugünkü Çeşmeli Kasabası merkezinin yaklaşık 1 km kuzeydoğusuna iskan edince buranın adınıda,kışlıklarının anısına"Çeşmeli"olarak koymuşlardır.Ancak asıl Çeşmeli ismi,buraya iskan eden ana Karabeyler oymağının daha önce Konya-Sarayönü çeşmeli sebil çevresinde uzun süre kaldıkları için sanlarına da "çeşmeliler"oymağı denmiş olmasından gelmektedir.
Gelen obaları bir kısmıda Buhran'1ıda iskan ettikleri için uzun süre burasıda "Buhranlı Köyü" olarak anılmıştır.Ancak bu isimler uzun süre ayrı ayrı mahhalli yer adı olarak anılmıştır.Cumhuriyetin başlarında her iki yerleşim birlaştirilerek köy statüsüne geçmeleriyle birlikde resmi adıda "Çeşmeli" olarak kayıtlara geçmiştir.
Bugünkü kasaba toprakları içerisinde ayrıca:1968 yılında köylerinde meydana gelen heyelan nedeniyle kuzey kesimde yapılan iskan evlerine yerleşen Sarıyer köyüde bulunmaktadır.
Turizm
Çeşmeli'yide içine alan Mersin - Silifke kıyı bandının tarımsal,Mersin'inde Endüstriyel yapısı,son yıllara kadar yerel sermayeyi yeterince Turizm kaynakları yönetmemiş,bu eğilime bağlı olarak Turistik üst yapı yeterince gelişmemiştir.
Mersin'in özellikle Çeşmeli' yi içine alan kesimi, Mersin-Tarsus-Adana halkı için çok yoğun kullanılan bir hafta sonu tatil merkezi halindedir ve kısa dönemde bu eğilimi değiştirecek ipuçlarına özellikle iç turizm bölgesinin ön planda tutacak biçimde gelişmemiştir.
Kasaba sahillerinde plaj ve park alanı olarak ayrılan 14.000m2 lik alan içerisine yap-işlet-devret modeli ile bir restaurant yapılmıştır. Belediye Başkanı Şahin KARACA döneminde başlatılan bir diğer Turistik tesisde kasabanın sahilden tece sınırında bulunan plaj tesisleridir.Bu tesislerde bitirilerek hizmete sokulursa uzun vadede kasabaya hizmet edecektir.Bunların dışında kasaba sahillerinde,gerek mili emlaka gerekse özel şahıslara ait bulunan boş arazilerin Turizm yönüyle gelecekte önemli bir potansiyel oluşturduğu görülmektedir.
Kasabada bulunan Burhandede yatırıda kasaba açısından iç turizme katkı sağlamaktadır.
Kasaba aynı zamanda Kızkalesi , Cennet - Cehennem , Narlıkuyu , Kanlıdivane , Astım mağarası Aya-Thekla,Uzuncaburç , Bereket Tanrısı mağbeti gibi tarihi , Kayacı Vadisi , Kuş Cenneti , Sorgun yaylası , Kızılgeçit yaylası , (kasabanın 22 km kuzeyindeki) Sıraç köyü içme tesisleri gibi doğal , Erdemli Çamlığı , Davultepe 100.yıl piknik ve plajı gibi halka açık plajlara çok yakındır. Kasaba merkezinden 5-10 km kuzeye gidildiğinde , muhteşem çam ormanları , derin vadiler , kaya formasyonları , içmeler (20 km Çamurlu Yaylası içmeleri),şirinmi şirin toros yaylaları gibi onlarca ayrı güzelliğe ve konuya sahip gezilecek yerlere ulaşılır.
İklim Özellikleri
Çeşmeli'ninde içinde bulunduğu Mersin sahillerinde tipik Akdeniz iklimi hüküm sürdüğü için,yılın her ayı denize girmek mümkündür.Gerek yörede yaşayıpta tarımda uğraşan kesim,gerek turizm amaçlı hem tatil yapacak hemde yatırım yapacak iş adamları ve gerekse balıkçıların yararlanmaları için iklim özelliklerine aşagıda geniş yer verilmiştir.
Çeşmeli'de yıllık güneşlenme müddetinin ölçüm değerleri olmadığı için ; güneşlenme müddetini güneş ışınlarının geliş açısına göre bulmak gereklidir.
Çeşmeli'de güneş ışınlarının geliş açısının minimum değeri 21 Aralık'ta 30 0 33 maksimum değeri ise 21 Haziran'da 77o 27'dir.21 Mart ve 23 Eylül tarihleri arasında ise 53o 42'dir.Böylece Çeşmeli'de maksimum gündüz süresi 21 Haziran'da 14 saat 25 dakika,minimum gündüz süresi 21 Aralık'ta 9 saat 35 dakikadir.